عنوان پایان­نامه: بررسی جايگاه كتابخانه هاي مدارس در طرح ارزشيابي توصيفي در مدارس ابتدايي استان خراسان رضوي
نام و نام خانوادگی دانشجو: ناهيد بيگم ميرحسيني
استاد(ان) راهنما: دكتر مهري پريرخ          
استاد(ان) مشاور: دكتر محمد حسين دياني
دانشکده و دانشگاه محل تحصیل:دانشکده علوم تربيتي و روانشناسي دانشگاه فردوسي مشهد
تاریخ دفاع (ماه و سال):  زمستان 1386
نشانی پست الکترونیکی: nhdmirhosseini@gmail.com
چکیده

با پيشرفت سريع دانش و حركت جهان به سوي جامعه دانش محور، بدیهی است که افراد در آینده به دانش و اطلاعات جدیدتری برای تصمیم گیری و حل مسائل روزمره، حرفه ای و تخصصی نیاز دارند. توانايي افراد در  دسترسي به اطلاعات مركز توجه  نظام آموزشی در بیشتر کشورهای جهان و موجب تحول در آنها شده است. یکی از اهداف طرح ارزشیابی تحصیلی در ایران نیز به عنوان تحولی در نظام آموزشی ابتدایی"آموختن چگونه آموختن" و تقویت مهارتهای "یادگیری مادام العمر" در دانش آموزان است. از آنجا که دسترسی به اطلاعات و مهارتهای اطلاع یابی از عناصر اصلی در ساختار و فرایند یادگیری مادام العمر است، کتابخانه های آموزشگاهی مجهز قادرند با پیوند برنامه های کتابخانه مدرسه در نظام آموزشی و برنامه های درسی،  با خدماتی که ارائه می دهند،  بر عمق و میزان موفقیت در یادگیری مادام العمر دانش آموزان بیفزایند. به همین دلیل، کتابخانه های مدارس با چنین ویژگی هایی از عناصر کلیدی طرح ارزشیابی توصیفی بشمار می آیند.
پژوهش حاضر با اين هدف انجام شد كه دريابد  آيا طرح توانمندی تحقق هدف نظام آموزشی یعنی پرورش مهارت های یادگیری مادام العمر را دارد و آيا برای كتابخانه مدرسه جایگاهی در طرح  در نظر گرفته شده است؟
اين پژوهش با روش پیمایشی و تحليل محتوای متون واسناد مرتبط در مدارس ابتدایی مجری طرح ارزشیابی توصیفی استان خراسان رضوی و با همکاری مستقیم سازمان آموزش و پرورش استان خراسان رضوی، دایره ارزشیابی تحصیلی دوره عمومی انجام گرفت. جامعه مورد پژوهش را 81 نفر از معلمان، 29 نفر از مديران مجري طرح و كتابخانه هاي 29 مدرسه تشكيل مي دهد.  نظرات و عملكرد مديران و معلمان از طريق پرسشنامه محقق ساخته،  اطلاعات مربوط به وضعيت کتابخانه های مدارس مجری طرح با استفاده از سياهه وارسي گردآوري شد. يافته ها نشان داد که، واقعیت های موجود در کتابخانه های مدارس مجری طرح بر اساس استانداردهای جهانی، به دلیل فقدان شرایط لازم به عنوان یک کتابخانه در مدرسه، نمی توانند به تحقق اهداف آموزشی طرح کمک کنند. تحليل متون مربوط به طرح و نيز ديدگاه هاي معلمان و مديران مشخص كرد كه براي كتابخانه جايگاه خاصي در طرح در نظر گرفته نشده است.  دیدگاه ها و عملكرد معلمان و مدیران نشان دهنده این موضوع بود که از ديدگاه معلمان و مدیران وجود كتابخانه و استفاده از منابع غير درسي براي پيشبرد آموزش ضروريست، ولي عملكرد آنها تفاوت زیادی را با نگرش آنها نشان مي دهد. به نظر مي رسد گرچه آنها با اين روش در تدريس موافق هستند، ولي گويا شرايط لازم براي اين شيوه فراهم نيست و آنها آموزشهاي لازم را نيز نديده اند.  همچنين، مي توان نتيجه گرفت كه طرح در پرورش مهارتهاي يادگيري مادام العمر در دانش آموزان موفق عمل نكرده است. يافته ها و پيشنهادهاي اين پژوهش می تواند رهنمودهايي را براي تجدید نظر ، تصمیم گیری و برنامه ریزی برای اجرای موفق طرح در اختيار برنامه ريزان و تصميم گيران قرار دهد.