عنوان پایان­نامه: بررسی روند تولیدات علمی نویسندگان داخل ایران در حوزه علوم پزشکی طی سالهای 2007-1978 از طریق پایگاه های استنادی Web Of Science  و  Scopus

 

نام و نام خانوادگی دانشجو: حافظ محمدحسن زاده

استاد(ان) راهنما: خانم دکتر رقیه اسکروچی       

استاد(ان) مشاور: آقای دکتر محمودرضا گوهری

دانشکده و دانشگاه محل تحصیل:دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران

تاریخ دفاع (ماه و سال): تیر 1388   

نشانی پست الکترونیکی: hafezhassanzadeh60 [at] gmail [dot] com

 

چکیده

 

مقدمه: در ارزیابی های علم سنجی، اصلی ترین معیار برای تعیین جایگاه علمی و رتبه بندی کشورها، میزان مشارکت در تولید علم، نوآوری فناوری و به طور کلی مشارکت در روند توسعه علم جهانی عنوان شده است. در این پژوهش با بهره گیری از روشهای علم سنجی، به مطالعه روند و رشد میزان تولیدات علمی حوزه های پزشکی در ایران طی سالهای 2007-1978 پرداخته شده است.

روش بررسی : کلیه مقالات انگلیسی حوزه های پزشکی نمایه شده در پایگاههای استنادی اسکوپوس و SCIE در فاصله زمانی 2007-1978، جامعه این پژوهش را تشکیل می دهد. برای گردآوری اطلاعات، از جستجوی پیشرفته هر دو پایگاه با محدودیت زمانی برای 6 دوره 5 ساله استفاده گردید. سپس این مقالات با رده بندی کتابخانه ملی پزشکی آمریکا تطبیق داده شد.

یافته ها: حاصل این بررسی، 11901 رکورد از پایگاه SCIE و 17363 رکورد از اسکوپوس بود. از 29 حوزه پزشکی پایگاه SCIE، بیشترین تعداد مقالات در حوزه های داروشناسی و بیوشیمی و کمترین تعداد مقالات در حوزه های پرستاری و طب سالمندان مشاهده گردید. بیشترین استنادات در پایگاه SCIE متعلق به حوزه داروشناسی با 10976 استناد بود. 53 درصد از مقالات در پایگاه SCIE بدون استناد بودند. پرکارترین نویسنده در این پایگاه، محمد رضا زرین دست از دانشگاه علوم پزشکی تهران و در حوزه های داروشناسی، سیستم عصبی و روانپزشکی بود. در پایگاه SCIE، دانشگاه علوم پزشکی تهران در 19 حوزه پزشکی، دانشگاه پرکار شناخته شد. از 8 حوزه پزشکی در اسکوپوس، کمترین تعداد مقالات در حوزه های پرستاری و دندانپزشکی و بیشترین تعداد مقالات در حوزه های پزشکی بالینی و بیوشیمی بود. دوره های 1987-1983 و 1992-1988 کمترین تعداد مقالات و دوره 2007-2003 بیشترین تعداد مقالات را در هر دو پایگاه دارا بود.

بحث و نتیجه گیری: عدم داشتن استناد در بیشتر مقالات در پایگاه SCIE، شاید به علت چاپ مقالات در مجلاتی با عامل تاثیر پایین یا عدم پذیرش مقاله های کشورهای در حال توسعه در مجله های معتبر بین المللی باشد. از عواملی که در کاهش تولید علم ایران در دوره های دوم و سوم دخیل بودند می توان به جنگ ایران و عراق اشاره کرد. نمایه شدن نام دانشگاهها با اسامی مختلف باعث عدم وجود نام این دانشگاهها در رتبه بندیهای جهانی شده است. یافته های این پژوهش نشان داد که پایگاه اسکوپوس، یک پایگاه استنادی کامل نیست. می توان گفت که تولید علم ایران در حوزه های پزشکی به شدت در حال افزایش است که ادامه این روند وابسته به عواملی همچون، تعامل دانشمندان ایرانی با دانشمندان خارجی، افزایش بودجه آموزش و پرورش، همکاری علمی و تبادل اطلاعات با دانشگاههای برتر و... می باشد.

 

کلید واژه ها: تولید علمی، پایگاههای استنادی، حوزه های پزشکی