عنوان پایان­نامه: اجراي مراحل پاسخ دهي كتابدار باليني به پرسش هاي باليني اعضاي هيات علمي و دستياران طب اورژانس بيمارستان شهداي هفتم تير تهران

 

نام و نام خانوادگی دانشجو: فرهاد شكرانه

استاد(ان) راهنما: خانم دكتر رقيه اسكروچي

استاد(ان) مشاور: آقاي دكتر حامدبصير غفوري و آقاي دكتر محمودرضا گوهري

دانشکده و دانشگاه محل تحصیل: دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی ایران

تاریخ دفاع (ماه و سال): مرداد 1389   

نشانی پست الکترونیکی: Shokraneh [at] iums [.] ac [.] ir

 

چکیده

 

زمينه و هدف پژوهش: يكي از نقش هاي كتابداران و اطلاع رسانان پزشكي در پيوند با پزشكي مبتني بر شواهد، كتابداري باليني است. كتابدار باليني پاسخ هاي مرتبط با پرسش هاي باليني متخصصين باليني را بر اساس اطلاعات معتبر ارائه مي كند. هدف از پژوهش حاضر اجراي مراحل پاسخ دهي كتابدار باليني به پرسش هاي باليني اعضاي هيات علمي و دستياران طب اورژانس است كه از نتايج نخستين طرح پايلوت كتابداري باليني در ايران حاصل شده است.

روش پژوهش: در اين پژوهش مقطعي توصيفي، كتابدار باليني در بخش اورژانس بيمارستان شهداي هفتم تير تهران حاضر شد و در مدت 3 ماه از اول فوريه 2010 تا سي آوريل 2010 به پرسش هاي باليني 6 اعضاي هيات علمي و 18 دستيار طب اورژانس پاسخ داد. داده هاي مرتبط با متغيرها با استفاده از پرسشنامه پرسش باليني گردآوري شد. اين داده توسط نرم افزار مايكروسافت آفيس اكسل ويرايش سال 2003 و با روش هاي آمار توصيفي بررسي و نتايج آن در جداول فراواني و نمودارهاي ميله اي، ناحيه اي و دايره اي ارائه شد.

یافته هاي پژوهش: در دوره زمان مورد بررسي، 126 پرسش باليني در 5 نوع (84 پرسش درماني/ مداخله اي، 25 پرسش تشخيصي، 8 پرسش ميزان/ مقدار، 6 پرسش پيش آگهي/ پيش بيني و 3 پرسش علت شناسي) از كتابدار باليني پرسيده شد كه تمامي پرسش ها توسط وي پاسخ داده شدند. ميزان انطباق پرسش ها با عناصر پيكو نشان داد كه عناصر پيكو براي هر پرسش باليني متغير هستند و تنها 5 پرسش كاملا با PICO منطبق هستند و براي فرمولبندي پرسش ها، دو الگوي PIO و PO به ترتيب با فراواني 61 و 34 پرسش بيش از ساير الگوهاي پيكو كاربرد دارند و تعدادي از الگوها تنها براي نوع يا انواع خاصي از پرسش هاي باليني استفاده مي شوند. ميانگين مدت زمان لازم براي انجام هر يك از چهار مرحله پرسش، پيكو، پاسخ و تاييد به ترتيب 1/1، 1، 22/9 و 11/3 دقيقه به دست آمد. به طور ميانگين مراحل پاسخ دهي به هر پرسش باليني توسط كتابدار باليني، 42/14 دقيقه زمان برد. سنجش ميزان رضايت از كاربردي بودن پاسخ هاي كتابدار باليني از نظر متخصصين باليني در طيف ليكرت، رضايت خيلي زياد براي 53 پرسش (42%)، كاملا براي 45 پرسش (36%)، زياد براي 24 پرسش (19%) و متوسط براي 4 پرسش (3%) را نشان داد.

بحث و نتیجه گیری: انواع پرسش هاي باليني محدود به چهار نوعي نيستند كه در تعدادي از متون ارائه مي شود، همچنين عناصر پيكو براي پرسش هاي گوناگون متغيرند و الگوهاي متفاوت ديگري براي انواع مختلف پرسش هاي باليني كاربرد دارند. ميانگين مدت زمان لازم براي مراحل پاسخ دهي به يك پرسش باليني در اين پژوهش بسيار نزديك به ميانگين تنها پژوهش مشابه در اين زمينه است كه مناسب به نظر مي رسد. ميزان رضايت در اين پژوهش اگرچه مانند پژوهش هاي ديگر بالا بوده است ولي عوامل مختلفي مي تواند بر آن موثر باشد. از آنجايي كه اين پژوهش نخستين طرح كتابداري باليني در ايران و به صورت پايلوت بود، تعداد نمونه ها كم و مدت زمان اجراي آن كوتاه در نظر گرفته شده است و نقاط ضعف و قوت آن مي تواند به اجراي پژوهش هاي مشابه در سطح وسيع تر كمك كند.

کلید واژه ها: كتابدار باليني، پزشكي مبتني بر شواهد، فرمولبندي پرسش، پرسش باليني، پيكو، استراتژي جستجو، مراحل پاسخ دهي